دانلود ارائه یک مدل اندازه گیری بهره وری سیستم های نگهداری و تعمیرات (نت)



دانلود 


دکتر محمدحسین سلیمی، دانشیار دانشکده مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی امیرکبیر

واژه های کلیدی: اندازه گیری بهره وری، خانواده ی شاخصه، مدل ارزیابی عملکرد، بهره وری نت.

چکیده:

می گردد و از همین « نت» نبود سیستم های ا ندازه گیری عملکرد باعث رخوت سیستم مدیریت

رو مدیریت های نت پیشرو و با بهره وری بالا همیشه ارزیابی عملکرد را سرلوحه شناخت نارسائی ها

و یافتن زمینه های بهبود می دانند و سعی دارند سیستم های اندازه گیری خود را مرتباً بهبود دهند تا

چرخه بهبود را سرعت و شتاب بخشیده و در فضای رقابتی امروز، هزینه های نت را کاهش داده و

قیمت تمام شده محصولات را کاهش و زمان پاسخگویی به بازار را کاهش دهند.

در این مقاله یک مدل اندازه گیری عملکرد مبتنی بر شاخص های خانواده و با استفاده از مدل

ارزیابی یازده گامی ابت دا شاخص های عملکرد را با معیارهای قابل قبول داخل کارخانه مقایسه نموده

و بهبود می دهد و سپس شاخص های عملکرد را با معیارهای استاندارد شده مقایسه و سعی در

بهبود استانداردها دارد . به این ترتیب شرکت صنعتی مرتباً درگیر تلاش برای بهبود استانداردهای

می باشد. « نت» عملکرد

مقدمه

این مدل ترکیبی از مجموعه شاخص های خانواده بهره وری (ترکیبی از شاخص های اثربخشی و

مدل فرآیندی ارزیابی عملکرد » شاخص های کارائی ) و مدل اندازه گیری عملکرد یازده گامی است که آن را

می نامیم. در این مقاله هر کدا م از موارد فوق توضیح داده می شود و سپس خود مدل ارائه می گردد « فرآیند

کاملاً مناسب است. « نت» که در مورد ارزیابی عملکرد بهره وری

این مدل جنبه یادگیری بسیار مفیدی دارد به طوری که:

1 قدرت تعریف شاخص ها را در داخل شرکت توسعه می دهد.

ارتقاء می دهد. « نت» 2 قابلیت ارزیابی شاخص ها و تأثیر آنها را روی بهره وری

افزایش می دهد. « نت» 3 زمینه کار گروهی را در سیستم

4 تمایزی بین شاخص های اثربخشی و شاخص های کارائی ایجاد می کند.

5 مفاهیم عمیق بهره وری را در سیستم توسعه می دهد.

6 زمینه ارتقاء استانداردهای عملکرد را در قالب شاخص ها فراهم می آورد.

7 فرهنگ کمی سازی ارزیابی عملکرد را گسترش می دهد.

-150 صفحه 2 از 7 .DOC دومین کنفرانس ملی نگهداری و تعمیرات

عنوان مقاله: ارائه یک مدل اندازه گیری بهره وری سیستم های نگهداری و تعمیرات (نت)

1 بهره وری سیستمی

زمانی می توان در صنعت بهره وری را نهادینه کرد که آن را در قالب سیستم ملاحظه نمود:

1-1 . بهره وری فرهنگی یا سازماندهی مفاهیم در صنعت (فرهنگ سازی و جا انداختن مفاهیم و مقاصد)

2-1 . کمک به وظیفه مندی کلیه افراد در مورد بهره وری (بهره وری فردی)

3-1 . آموزش افراد در مورد بهره وری (بهره وری آموزش)

4-1 . بهره وری برنامه یعنی توأم نمودن بهره وری با برنامه (به جای شعار دادن در مورد بهره وری لازمست

اهداف و مقاصد بهره وری در قالب برنامه پیاده سازی گردد)

5-1 . بهره وری مالی (هماهنگ سازی بهره وری با بودجه بندی و نوع سرمایه گذاری  یا هزینه نمودن در

زمینه هایی که ارزش افزوده بیشتری تولید می کند).

6-1 . بهره وری سیستم نظارتی و ارزیابی (مقاصد بهره وری در قالب نظارت و کنترل دیده می شود)

« نت» 2 شاخص بهره وری خانواده در

« نت» و نقش آن در اثربخشی « نت» 1-2 . سیاست های

اصولاً اثربخشی (در بهره وری ) ملازم با نوع تصمیم گیری در مورد چگونگی به کارگیری سیستم ها دارد .

به طور مثال تصمیم گیری در مورد خرید ماشین آلات و سطح پایا ئی آن ها و یا اینکه تصمیم بگیریم از

« نت» کدامیک از موارد زیر استفاده کنیم و یا ترکیبی از آنها، روی اثربخشی سیستم

BM (Breakdown Maintenance).

PM (Preventive Maintenance)

TPM (Total Productive Maintenance)

RCM (Reliability –Centered Maintenance)

تأثیر چشم گیری دارد که کیفیت و هزینه را به شدت تحت تأثیر قرار می دهد . یا استراتژی های جایگزینی

ماشین آلات در یک سیستم در زمره موارد تأثیرگذار شدید روی بهره وری و بالاخره اثربخشی سیستم دارد.

2-2 . شاخص کارائی

معین گردید نوبت به « نت» 1 سیاست مشخص و یا استراتژی - آنگاه که بر اساس مطالعات بند 2

روش های ارتق اء و سطح کارائی عملکرد می رسد که باعث بهبود وضع عملکرد سیستم می گردد . قبول کنیم

که اثربخشی بیشترین تأثیر را روی بهره وری دارد در حالی که کارائی تأثیرش به مراتب کمتر است ولی

متأسفانه در کشور، غالباً کارائی مدنظر است و در مورد سیاست ها کمتر اقدامی صورت می گیرد.

را با استاندارد یا مقدار مشخص ش ده مقایسه « نت» شاخص های کارائی شاخص هائی هستند که عملکرد

می کند مانند مقایسه با زمان های استاندارد، مقایسه با هزینه های استاندارد، مقایسه با ضایعات استاندارد و یا

دوباره کاری های استاندارد.

3-2 . شاخص های اثربخشی نت

« نت» شاخص هائی هستند که به طور کلی سطح رضایت از عملکرد سیستم ،« نت» شاخص های اثربخشی

را availability را ارتقاء می دهند؛ مثلاً زمان از کارافتادگی کلی دستگاه ها را کاهش می دهند، آماده به کاری یا

-150 صفحه 3 از 7 .DOC دومین کنفرانس ملی نگهداری و تعمیرات

عنوان مقاله: ارائه یک مدل اندازه گیری بهره وری سیستم های نگهداری و تعمیرات (نت)

ارتقاء می دهند، سود آوری شرکت را افزایش می دهند یا هزینه های کلی نت را کاهش می دهند (مانند اتخاذ

یا کیفیت کار ماشین آلات را بهبود می دهند، که از روی این (MP یا Maintenance Prevention سیاست

مفاهیم می توان شاخص ها را تعریف نمود . در اثربخشی هدف ارتقاء استانداردهاست و سطح کلی عملکرد را

در قالب ارتقاء تکنولوژی (نرم و سخت) بهبود می دهد.

4-2 . تشریح شاخص های خانواده بهره وری نت به طور مختصر

عبارتست از مجموعه شاخص هائی از نت که کاملاً حساب « نت» منظور از شاخص های خانواده بهره وری

شده انتخاب گردیده باشند، به طوری که هم شاخص های اساسی اثربخشی و هم شاخص ه ای کلیدی کارائی را

را بازی کنند. Critical Success Factors دربرگیرند و در مجموع نقش

[8,9] « نت» 5-2 . روش تعیین شاخص های خانواده بهره وری

ابتدا عملاً شاخص های اثربخشی و کارائی را در نت تعریف نموده (به صورت کار سیستمی ) و سپس با نظر

تیم به هر کدام وزن داده و با مقایسه شاخص های وزن داده شده، شاخص های با اثر کم را حذف و

5) باشد. - شاخص های با اثر قوی را نگاه می داریم. سعی می شود که تعداد این شاخص ها بین ( 7

در جدول زیر بخشی از شاخص های اثربخشی و شاخص های بخش تولید آورده شده است.

درباره مأموریت نت (یا اثربخشی):

1 امکانات فیزیکی (ماشین آلات)

1 تأمین عملکرد ماشین آلات بدون عیب و بی نقص - محتوا: 1

2-1 روزآوری ماشین آلات طبق برنامه در قالب بودجه پیش بینی شده

1 هزینه آسیب رسانی به خاطر عدم اقدام پیش گیرانه (عدم اصلاح ضایعات) - شاخص ها 1

2-1 تطابق با برنامه روزآوری ماشین آلات و هزینه های مربوطه

1 کمتر از هزینه های پیشگیری - هدف برنامه 1

2-1 کمتر از 5% انحراف.

2 ماشین آلات تولیدی

Online 1 نگهداری ماشین آلات به منظور آماده به کاری - محتوا 2

کاهش نرخ اتفاقات نامطلوب ماشین آلات به خاطر خرابی های قابل اصلاح (که اقدام

2-2 نشده)

1 درصد آماده به کاری ماشین آلات برای به کارگیری در شیفت مقدماتی - شاخص ها 2

2-2 زمان از دست رفته به خاطر اتفاقات به ازاء 10,000 ساعت کاری مستقیم نیروی کار

%97 1- هدف برنامه 2

2-2 کاهش به یک در ده هزار یا کمتر

-150 صفحه 4 از 7 .DOC دومین کنفرانس ملی نگهداری و تعمیرات

عنوان مقاله: ارائه یک مدل اندازه گیری بهره وری سیستم های نگهداری و تعمیرات (نت)

3 طراحی سیستم ارزیابی عملکرد با رویکرد فرآیندی

[ در این بخش سعی شده این متدولوژی به طور خلاصه مرور شده و نکات مهم آن ارائه شود.[ 1,2,3,4

شکل ( 2) بلوک دیاگرام فرآیند ارزیابی عملکرد را نشان می دهد . همان طوری که در شکل ملاحظه می شود

فرآیند ارزیابی عملکرد به یازده قدم تفکیک شده و شکل ( 2) کل فرآیند را به صو رت شفاف به نمایش گذاشته

( است. البته ممکن است هر سازمان با ملاحظات خاص خود و با استفاده از فرآیند ارائه شده در شکل ( 1

اقدام به طراحی بلوک دیاگرام ارزیابی منحصر به فرد خود بنماید . عناصر فرعی هر گام می تواند براساس

نیازهای متفاوت تغییر یافته یا براساس اطلاعات ی که در گام های بعدی به دست می آیند مجدداً مورد استفاده

[ قرار گیرند. حال قدم های فرآیند به طور خلاصه تشریح می شوند: [ 5,6,7

1. فرآیند مورد ارزیابی را تعیین کنید . تعیین فرآیند مهم ترین گام فرآیند ارزیابی عملکرد می باشد . اگر

پرسنل روی نحوه اجرای فرآیندهای خودشان اتفاق نظر نداشته و به توافق نرسیده باشند چگونه

می توانند آنها را به طور مؤثر اندازه گیری کرده و از نتایج اندازه گیری استفاده نمایند.

2. فعالیت های مهم فرآیند مورد ارزیابی را تعیین کنید . فعالیت مهم فعالیتی است که نیاز به گذاشتن

سنسور برای اندازه گیری عملکرد د ر آن خیلی زیاد می باشد و برای اندازه گیری عملکرد آن باید شاخص

تعریف شود.

3. استاندارد یا هدف عملکردی را تعیین کنید . همه شاخص های اندازه گیری باید نسبت به اهداف یا

استاندارد از پیش تعیین شده ای تنظیم شوند . حتی اگر در ابتدا اهداف تا حدی ذهنی باشند . داشتن

استاندارد و هدف تنها راه اندازه گیری میزان موفقیت مدیریت می باشد.

4. شاخص های ارزیابی را تعیین کنید.

5. مسئول انجام هر گام فرآیند را مشخص کنید.

6. داده ها را جمع آوری کنید. به روشی مناسب داده ها را برای تحلیل و یافتن روندهای آنها گردآوری کنید.

7. عملکرد واقعی را تحلیل و گز ارش کنید . داده های اولیه را به شاخص های ارزیابی تبدیل کرده و به شکل

مناسب آنها را تنظیم و گزارش کنید.

8. عملکرد واقعی را با اهداف مقایسه کنید . عملکرد واقعی گزارش شده را با اهداف از قبل تعیین شده

مقایسه کرده و انحراف آن را مشخص کنید.

9. نیاز به اقدام اصلاحی را تعیین نمائید. با توجه به اندازه انحراف اقدام اصلاحی لازم را تعیین کنید.

10 . برای برگرداندن عملکرد به سطح استاندارد تعیین شده، تغییرات لازم را اعمال کنید . در صورت نیاز

به اقدام اصلاحی به این قدم مراجعه کنید . تعیین نوع اقدام اصلاحی جزء فرآیند ارزیابی عملکرد نبوده،

بلکه جزء فرآیند بهبود کیفیت می باشد.

11 . نیاز به هدف گذاری جدید را تعیین نمائید . حتی در سیستم های موفق نیز ممکن است اهداف برای

استفاده بهتر از منابع سازمان نیاز به تغییر داشته باشند . از آنجایی که فرآیندها در طول زمان

دستخوش تغییر و تحول می شوند لذا لازم است اهداف نیز متناسب با تغییر و تحول فرآیندها، تغییر

یابند.

-150 صفحه 5 از 7 .DOC دومین کنفرانس ملی نگهداری و تعمیرات

عنوان مقاله: ارائه یک مدل اندازه گیری بهره وری سیستم های نگهداری و تعمیرات (نت)

اقدامات مسئولیت قدم ها

شکل 1  بلوک دیاگرام فرآیند ارزیابی عملکرد

آیا اقدام اصلاحی

نیاز

برای برگرداندن فعالیت ها به سطح استاندارد

تغییرات را اعمال کنید.

تعیین فرآیند

تعیین فعالیت های بحرانی که باید مورد اندازه گیری قرار گیرند

استانداردها یا اهداف را تعیین کنید

شاخص های ارزیابی را تعیین کنید

افراد مسئول را تعیین کنید

داده ها را جمع آوری کنید

عملکرد واقعی را تحلیل و گزارش کنید

عملکرد واقعی را با اهداف یا استاندارد

مقایسه کنید

آیا اهداف جدید

مورد نیاز است؟

بله بله

نه

نه

شروع

بانک اطلاعات

9

10

11

6

7

8

1

2

3

4

5

-150 صفحه 6 از 7 .DOC دومین کنفرانس ملی نگهداری و تعمیرات

عنوان مقاله: ارائه یک مدل اندازه گیری بهره وری سیستم های نگهداری و تعمیرات (نت)

4 تلفیق شاخص های خانواده نت و مدل ارزیابی عملکرد

همان گونه که اشاره شد در این مرحله، پس از تعیین خ انواده شاخص های نت، در مورد هر یک از

اقدام به ارزیابی عملکرد می گردد که در این مورد توجه خاص به استانداردهای تعریف ،« نت» فرآیندهای

شده یا مقادیر هدف از اهمیت خاصی برخوردار است که باعث آگاهی و هوشیاری مدیریت نت گردیده و

به طور فعال نسبت به تعریف و بهبود آنها اقدام می نماید.

به دست آمده ب ا "actual values" همان گونه که در مدل ارزیابی توضیح داده شد، وق تی که مقادیر واقعی

مقادیر هدف یا استاندارد فاصله داشته باشد بایستی اقدام اصلاحی مدنظر قرار گیرد و افراد آموزش دیده

باشند تا بتوانند اقدام اصلاحی را به انجام رسان ند و یا در قالب فعالیت های کایزنی و هسته های بهبود

بهره وری راه های خلاق برای بهبود عملکرد جستجو نمایند.

بدین ترتیب وضعیت نت مرتباً در حال تعالی و بهبود خواهد بود و فضای پویا و خلاقی در محیط نت ایجاد

می گردد. البته نقش مدیریت نت و مدیریت کارخانه در ایجاد این فضای خلاق نقش اساسی دارد.

نتیجه گیری:

مدل پیشنهادی می تواند در پویائی محیط نت در کارخانه نقش کلیدی داشته باشد زیرا این مدل صرفاً

اقدام به حذف PDCA یک مدل اندازه گیری نیست بلکه یک فرآیند بهبود عملکرد است که در قالب چرخه

علل تولید ضایعات و نقائص می نماید.

منابع:

1. Broadbent, Mick, Measuring Business Performance, Published by The chartered Institute of

Management Accountants, 1999.

2. Neely, A., Bourne, M., Kennerley, M., Performance measurement system design: developing

and testing a Process-based approach, International Journal of Operation & Production

Management, vol. 20, No. 10, 2000, PP. 1119-1145.

3. Bond, T.C., The role of Performance measurement in continuous improvement, International

Journal of Operations & Production Management, vol. 19, No. 12, 1999, PP. 1318-1334.

4. Neely, A., The Performance measurement revolution: Why now and What next?, International

Journal of Operations & Production Management, vol. 19, No. 2, 1999, PP. 205-228.

5. Bititce, U.S., Turner, T., Dynamics of Performance measurement systems, Internation Journal

of operation & Production Management, vol. 20, No. 6, 2000, PP. 692-704.

6. Lebas, M.J., Performance measurement and Performance management, Internationa Journal

of Production Economics, 41, 1994, PP. 23-35.

7. Nilsson, F., Olve, N., Control Systems in multibusiness Companies: From Performance

management to Strategic management, European Management Journal, vol. 19, No. 4, 2001,

PP. 344-358.

-150 صفحه 7 از 7 .DOC دومین کنفرانس ملی نگهداری و تعمیرات

عنوان مقاله: ارائه یک مدل اندازه گیری بهره وری سیستم های نگهداری و تعمیرات (نت)

8. NPB, Planing Research Center, National productivity Board, Singapore. 1995

9. David J. Sumanth. PHD Productivity Engineering and Management Tata McGraw. Hill

Publishing Limited, 1984


برچست ها :